راهکارهای افزایش و اصلاح نرخ گذر واقعی

راهکارهای  افزایش نرخ گذر واقعی

 

همچنانکه قبلا گفتیم  نرخ گذر ظاهری به دلیل اینکه دانش آموزان مردودی پایه بالا نیز محاسبه می شوند و همچنین دانش آموزان منتقله از مناطق همجوار نیز در منطقه ثبت نام میکنند میزان واقعی ندارد و به عللی که در قبل اشاره شد از دقت کافی برخوردار نیست .

درصورت حذف عوامل ذکر شده میزان نرخ گذر واقعی بدست خواهد آمد که همواره از صد کمتر است و هرچقدر به عدد صد نزدیک باشد نشانگر توزیع عادلانه امکانات آموزشی در بین مناطق می باشد . اگرچه برای نشان دادن فرصت های برابر آموزشی شاخص های دیگری هم وجود دارد که بموقع اشاره خواهد شد و اکنون راهکارهای اصلاح و افزایش نرخ گذر واقعی اشاره می شود .

بستگی به امکانات (منابع مالی و نیروی انسانی ) و سیاست ها ی نظام آموزشی راه حل های زیر ممکن است بکار گرفته شود :

1-   توسعه مدارس شبانه روزی – که به دلیل ارائه امکاناتی تغذیه و خوابگاهی و حل مشکل ایاب و ذهاب  بهترین گزینه جهت توسعه پوشش تحصیلی و اصلاح نرخ گذر واقعی است.

2-   راه اندازی و توسعه خوابگاههای مرکزی دانش آموزی  در شهر ها که می توان دانش آموزان روستایی را جهت ادامه تحصیل به این مراکز هدایت کرد.

3-      طرح روستا مرکزی (طرح مینی بوس ).

4-      توسعه طرح آموزش از راه دور درصورتی که نظارت کافی بر کیفیت آموزشهای ارائه شده و سنجش تحصیلی را اعمال کنیم .

5-      آموزشهای مجازی .

6-      اجباری نمودن آموزش .

آیا افزایش نرخ گذر ظاهری مطلوب است ؟

آیا افزایش نرخ گذر ظاهری مطلوب است ؟

 

 همچنانکه گفتیم نرخ گذر فرصت های ایجاد شده برای آموزش را نشان میدهد . و آنرا شاخص عدالت آموزشی هم می نامیم . از طرفی به علت محدودیت های آماری نمی توانیم نرخ گذر واقعی را محاسبه کنیم و به نرخ گذر ظاهری قناعت می کنیم .

پس از بررسی عوامل موثر بر شاخص نرخ گذر ظاهری ، حال به این پرسش جواب می دهیم که آیا افزایش نرخ گذر ظاهری مطلوب است یا نه ؟

با بررسی نرخ گذر ظاهری استانها و مقایسه با میانگین کشوری مشاهده می شود که استانهای برخوردار و استانهای محروم با هم افزایش نرخ گذر داشته اند و گاهی دو استان محروم را می بینیم که یکی  نرخ گذر بالا و دیگری نرخ گذر پایین دارد .

پس نرخ گذر به تنهایی توفیق و یا محرومیت یک استان و منطقه را نمی تواند نشان دهد و به تنهایی نمی تواند کارآیی درونی نظام آموزشی را نشان دهد در صور ت وجود اطلاعات دقیق که در بحث پیشین ارائه شد و محاسبه نرخ گذر واقعی میتوان قضاوتهای صحیح تری ارائه کرد.

ذیلا نرخ گذر ظاهری استانهای کشور و مقایسه با میانگین کشوری در تحصیلی 83-82  در جدولی ارائه می شود تا مطالب ذکر شده بصورت مستند مورد تحلیل قرار گیرد : جدول در ادامه مطلب

 

 

عوامل موثر بر نرخ گذر ظاهری

 عوامل موثر در تغییرات نرخ گذر

 

 نرخ گذر نشاندهنده فرصت های آموزشی است که در اختیار فارغ التحصیلان یک دوره تحصیلی قرار گرفته و نحوه محاسبه آن قبلا ارائه شده است  و همچنانکه قبلا گفتیم نرخ گذر نشاندهنده درصدی از فارغ التحصیلان یک دوره است که در دوره بالاتر ثبت نام می کنند نظر به اینکه در اولین پایه دوره بالاتر تعدادی از دانش آموزان مردودی نیز ثبت نام کرده اند و همچنین تعدادی نیز فارغ التحصیل سالهای قبل مربوط به دوره پایین هستند لذا بصورت غیر واقعی دیده شده و آنرا نرخ گذر ظاهری می نامیم .

نرخ گذر ظاهری معمولا عددی بالاتر از صد است . (زیرا مردودین پایه بالا نیز محاسبه می شوند )  در این مقوله نرخ گذر از سوم راهنمایی به پایه اول دبیرستان بررسی می شود .

عوامل موثر بر نرخ گذر :

1-       نحوه ثبت اطلاعات و اعلام تکرار کنندگان در پایه اول (اعتبار اطلاعات رایانه ای ).

انچه مسلم است نحوه تکمیل فرمهای مربوط به ثبت نام کنندگان پایه اول دبیرستان که در مدارس صورت می گیرد بطور کامل کنترل نمی شود و معمولا دقت کافی در ثبت تعداد دانش اموزان مردود ثبت نام شده در سیستم رایانه ای وجود ندارد .

2-    مهاجرت فارغ التحصیلان سال سوم راهنمایی از منطقه و یا استان و یا ورود مهاجر از سایر مناطق واستانها به منطقه مورد نظر (مهاجرت موجب کاهش  نرخ گذر و مهاجر پذیری  موجب افزایش نرخ گذر ظاهری  می شود ).

اطلاعات دقیقی مربوط به مهاجرت و مهاجر پذیری وجود ندارد و بررسی آمار ان بطور سالانه مقدور نیست .

3-    بهبود وضعیت اشتغال بطوری که فارغ التحصیلان سوم راهنمایی به صورت مطلوب جذب بازار کار شوند .(موثر در کاهش نرخ گذر )  ضمنا در مورد اشتغال نیز آمار های متفاوتی ارائه می شود که بررسی نرخ گذر را مشکل میکند و مثلا شما از درصد بیکاری  یک منطقه و یا شهر را به تفکیک زن و مرد و سالانه در اختیار ندارید .

4-      بهبودوضعیت فرهنگی و تغییر سن ازدواج  به نحوی که موانع تحصیل برای دختران هموار شود (افزایش نرخ گذر )

5-    افزایش پوشش تحصیلی به ویژه در مناطق روستایی که قبل از آن فارغ التحصیلان سوم راهنمایی به علت فراهم نبودن امکانات تحصیل در دبیرستان ، مجبور به ترک تحصیل می شوند .( موثر در افزایش نرخ گذر )

6-    کاهش فارغ التحصیلان سال سوم راهنمایی : در صورت کاهش  تعداد فارغ التحصیلان سوم راهنمایی نیز نرخ گذر افزایش می یابد یعنی تعدای از دانش اموزان راهنمایی به علت مردودی در پایه سوم راهنمایی ثبت نام می کنند و یا قبل از فارغ التحصیلی ترک تحصیل می کنند .

7-    بحران اقتصادی و کاهش قدرت خرید خانواده های کم درآمد  به نحوی که توان تامین هزینه های تحصیل فرزتدان فارغ التحصیل پایه سوم راهنمایی را نداشته باشند و اجبارا فرزندان خود را به کارهای کشاورزی و کارگری بگمارند (کاهش نرخ گذر )

                   در قسمت بعدی این بحث . . آیا افزایش نرخ گذر ظاهری مطلوب است ؟

ادامه دارد